تاریخچه گچ و گچبری

کاربرد گچ و تاریخچه گچ در پوشش قوسی کانال ها در قسمتی از بناهای تخت جمشید از دوره هخامنشی به یادگار مانده است. ملات گچ در دوره ساسانیان در اسکلت سازی بناها و همچنین جهت نماسازی کاربرد فراوان داشته است.
یکی از پدیده های هنری در معماری بی همتای ایران هنر گچبری است که در کاوش های باستان شناسی نمونه ها و نشانه هایی از رواج این هنر در روزگار ساسانی به دست آمده است. یکی از کاربردهای ویژه گچ، اندود کردن دیوارها و آراستن سطوح داخلی ساختمان هاست و هنر گچبری این آراستگی را به حد کمال و دلنوازی میرساند.
آثار گچبری را در دوره های مختلف تاریخ ایران میتوان مشاهده کرد، برای مثال در دوره سلجوقی به مسجد علویان در همدان، در دوره ایلخانی به بقعه بایزید بسطامی در بسطام، در دوره تیموری به بقعه شیخ احمدجامی در تربت جام، در دوره صفویه به کاخ عالی قاپو در اصفهان، در دوره زندیه به عمارت کلاه فرنگی در شیراز و در دوره قاجار به کاخ گلستان میتوان اشاره نمود.
قدیمی ترین آثار به جا مانده از گچ مربوط به ۹۰۰۰ سال قبل می باشد که در آناتولی و روسیه کشف شده اند. همچنین میدانیم ۵۰۰۰ سال قبل مصری ها سنگ گچ را در هوای آزاد و در آتش می سوزاندند و سپس آن را می کوبیدند و تبدیل به پودر می کردند و درنهایت این پودر را با آب ترکیب می کردند و دیواره های کاخ ها و معابد خود را با گچ میپوشاندند.